1- مقصود از « نی » روح و جان انسان آگاه و آشنا بر عالم معنا و نیز « مولانا » که از خود و خودی خالی است . « نیستان » عالم معنا و جوار حق تعالی است و جدایی : دوری جان انسان از جوار قرب الهی می باشد 2) بیت چهارم   -« هر کسی کاو دور ماند از اصل خویش / باز جوید روزگار وصل خویش ( طلب وصل) »

3) همدم بودن ني با همه ،انعطاف پذیری و هم نوایی با همگان، درمان پذیری و درمان بخشی، تاثير مثبت و منفي ني برافراد ، هم در شادي نواخته مي شود و هم در غم

4) مرگ و نيستي

5) آهنگ و موسیقی -  اسرار و حجاب

6) عشق پاک الهی، عشق به خدا